Odisha State Archaeology | Government of Odisha

About Jagannath Temple

ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ

जगन्नाथ मंदिर के बारे में

Jagannath Temple, Komna, Nuapada

ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, କୋମନା, ନୂଆପଡ଼ା

जगन्नाथ मंदिर, कोमना, नुआपाड़ा

The Jagannath Temple in Komna, Nuapada, Odisha, is a significant local shrine dedicated to Lord Jagannath, located at Danojhala. While smaller than Puri's famous temple, it serves its local community, often seen during festivals, with recent mentions noting its resilience during floods where deities were temporarily moved to safety, highlighting its local importance in the Nuapada district. Like other Jagannath temples across Odisha, the Komna Jagannath Temple is a focal point for Jagannath devotion in the region, where devotees worship the triad of deities central to the Jagannath cult—a tradition rooted in the broader Vishnu/ Krishna devotion. The temple reflects the local community’s deep attachment to Lord Jagannath, manifesting in ritual worship, festivals, and communal celebrations that mirror (on a regional scale) the larger Jagannath temple traditions found in places like Puri. Local festivals, including occasions resembling Ratha Yatra (chariot festivals) or other community gatherings, are observed with participation from villagers and devotees in and around Komna. Temples like the Jagannath Temple in Komna play an integral role in community celebrations, acting as centres for worship and for the observance of Hindu festivals that bind local communities together.

ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର କୋମନାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନୀୟ ଦେବାଳୟ। ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଦାନୋଝଲା ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ପୁରୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ତୁଳନାରେ ଏହା ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଏହାର ଧାର୍ମିକ ଓ ସାମାଜିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ସମୟରେ ଏଠାରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ। ସମ୍ପ୍ରତିର କିଛି ଉଲ୍ଲେଖରେ ବନ୍ୟା ସମୟରେ ମନ୍ଦିରର ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିବା ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି, ଯାହା ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ସ୍ଥାନୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରି, କୋମନାର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ। ଏଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମ ପରମ୍ପରାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତ୍ରିଦେବ—ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା—ଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ପରମ୍ପରାର ମୂଳ ବ୍ୟାପକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପାସନା ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରତି ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟର ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଓ ଆବେଗିକ ସମ୍ପର୍କ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି, ପର୍ବପର୍ବାଣି ଏବଂ ସାମୂହିକ ଉତ୍ସବ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ। ପୁରୀ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଜଗନ୍ନାଥ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଚଳିତ ବୃହତ୍ ଜଗନ୍ନାଥ ପରମ୍ପରାର ଆଞ୍ଚଳିକ ରୂପ ଏଠାକାର ପୂଜା ଓ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ। କୋମନା ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣରେ ରଥଯାତ୍ରା ସଦୃଶ ରଥ ଉତ୍ସବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମୂହିକ ଧାର୍ମିକ ଆୟୋଜନ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନୀୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରାକୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ। କୋମନାର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଭଳି ଦେବାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟର ସାମାଜିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ। ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପୂଜାର କେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଓ ସାମୂହିକ ଉତ୍ସବ ପାଳନର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଏପରି ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ସହିତ ଅଞ୍ଚଳର ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ।

ओडिशा के नुआपड़ा जिले के कोमना में स्थित जगन्नाथ मंदिर, दानोजला में भगवान जगन्नाथ को समर्पित एक महत्वपूर्ण स्थानीय तीर्थस्थल है। पुरी के प्रसिद्ध मंदिर से छोटा होने के बावजूद, यह स्थानीय समुदाय की सेवा करता है और अक्सर त्योहारों के दौरान यहाँ दर्शन के लिए आता है। हाल ही में बाढ़ के दौरान इसकी मजबूती का उल्लेख मिलता है, जब देवताओं को अस्थायी रूप से सुरक्षित स्थान पर ले जाया गया था, जो नुआपड़ा जिले में इसके स्थानीय महत्व को दर्शाता है। ओडिशा के अन्य जगन्नाथ मंदिरों की तरह, कोमना जगन्नाथ मंदिर इस क्षेत्र में जगन्नाथ भक्ति का केंद्र है, जहाँ भक्त जगन्नाथ पंथ के प्रमुख त्रिमूर्ति देवताओं की पूजा करते हैं—यह परंपरा व्यापक विष्णु/कृष्ण भक्ति से जुड़ी है। यह मंदिर भगवान जगन्नाथ के प्रति स्थानीय समुदाय की गहरी आस्था को दर्शाता है, जो अनुष्ठानिक पूजा, त्योहारों और सामुदायिक समारोहों में प्रकट होती है, जो (क्षेत्रीय स्तर पर) पुरी जैसे स्थानों में पाई जाने वाली जगन्नाथ मंदिर परंपराओं को प्रतिबिंबित करती है। कोमना और आसपास के गांवों में ग्रामीणों और भक्तों की भागीदारी के साथ स्थानीय त्योहार मनाए जाते हैं, जिनमें रथ यात्रा (रथ उत्सव) या अन्य सामुदायिक समारोह शामिल हैं। कोम्ना में स्थित जगन्नाथ मंदिर जैसे मंदिर सामुदायिक समारोहों में अभिन्न भूमिका निभाते हैं, पूजा-अर्चना के केंद्रों के रूप में कार्य करते हैं और हिंदू त्योहारों के पालन के लिए केंद्र के रूप में कार्य करते हैं जो स्थानीय समुदायों को एक साथ बांधते हैं।

Visitor Facilities

ପରିଦର୍ଶକ ସୁବିଧା

आगंतुक सुविधाएँ

Ensuring a Comfortable & Enriching Heritage Experience

ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ଏକ ମନୋରମ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଅନୁଭବ

एक आरामदायक और समृद्ध विरासत अनुभव सुनिश्चित करना

🏛

Site Museum

ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

साइट संग्रहालय

Explore rare Buddhist sculptures, seals, copper plates, and archaeological artifacts discovered during excavations.

ଖନନ ସମୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ବିରଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୋହର, ତମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ।

खुदाई के दौरान मिली दुर्लभ बौद्ध मूर्तियों, मुहरों, तांबे की प्लेटों और आर्कियोलॉजिकल चीज़ों को देखें ।

🧭

Informational Signage

ସୂଚନାଦାୟୀ ଫଳକ

सूचनात्मक संकेत

Clear display boards and interpretive panels provide historical insights across the monument complex.

ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

साफ़ डिस्प्ले बोर्ड और समझाने वाले पैनल पूरे स्मारक परिसर में ऐतिहासिक जानकारी देते हैं ।

🚶

Visitor Pathways

ପରିଦର୍ଶକ ପଥ

आगंतुक मार्ग

Designated walking paths allow safe and easy access to stupas, monasteries, and shrines.

ସ୍ତୂପ, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ସୁନ୍ଦର ପଦଯାତ୍ରୀ ପଥ ।

पैदल चलने के लिए बने रास्ते स्तूपों, मठों और पवित्र जगहों तक सुरक्षित और आसान पहुँच देते हैं ।

🚻

Basic Amenities

ମୌଳିକ ସୁବିଧା

साधारण सुविधाएं

Drinking water facilities, resting areas, and public conveniences are available for visitors.

ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।

विज़िटर्स के लिए पीने के पानी की सुविधा, आराम करने की जगह और पब्लिक सुविधाएं मौजूद हैं ।

🚗

Parking Facility

ପାର୍କିଂ ସୁବିଧା

पार्किंग सुविधा

Designated parking space is available near the entrance for private vehicles and tourist buses.

ଘରୋଇ ଯାନବାହନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ।

प्राइवेट गाड़ियों और टूरिस्ट बसों के लिए एंट्रेंस के पास तय पार्किंग की जगह मौजूद है ।

🛡

Protected Monument

ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ

संरक्षित स्मारक

Maintained and preserved under national heritage protection for future generations.

ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ 'ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା' ଅଧୀନରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ।

आने वाली पीढ़ियों के लिए नेशनल हेरिटेज प्रोटेक्शन के तहत मेंटेन और सुरक्षित रखा गया।

We request all visitors to help preserve this historic treasure by maintaining cleanliness and respecting the monument.

ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖି ଏବଂ ସ୍ମାରକୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ ।

हम सभी विज़िटर्स से रिक्वेस्ट करते हैं कि वे साफ़-सफ़ाई बनाए रखकर और स्मारक का सम्मान करके इस ऐतिहासिक खजाने को बचाने में मदद करें ।

Monument Details & Location

ସ୍ମାରକୀ ବିବରଣୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନ

स्मारक का विवरण और स्थान

Experience Odisha’s sacred heritage at its heart

ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ

ओडिशा की पवित्र विरासत का अनुभव करें

Type of Monument

ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରକାର

स्मारक का प्रकार

Hindu monuments/sites

ହିନ୍ଦୁ ସ୍ମାରକ/ସ୍ଥଳ

हिंदू स्मारक/स्थल

Notification & Date

ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ତାରିଖ

अधिसूचना एवं दिनांक

9th July 2014

Geo-Coordinates

ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କ

भौगोलिक निर्देशांक

Latitude:
Longitude:

ଅକ୍ଷାଂଶ:
ଦ୍ରାଘିମାଂଶ:

अक्षांश:
देशांतर:

Locality

ସ୍ଥାନ

स्थान

Komna

କୋମନା

कोमना

District

ଜିଲ୍ଲା

जिला

Nuapada

ନୂଆପଡ଼ା

नुआपाड़ा

Date / Period

ତାରିଖ / କାଳ

तिथि / काल

19th Century CE

Home ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା मुख्य पृष्ठ