Odisha State Archaeology | Government of Odisha

About Karteswar Temple

କାର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ

कार्तेश्वर मंदिर के बारे में

Karteswar Temple (Golakbihari Temple), Korua, Patkura, Kendrapara

କାର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, କୋରୁଆ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା

कार्तेश्वर मंदिर (गोलकबिहारी मंदिर), कोरुआ, पटकुरा, केंद्रपाड़ा

The Karteswar Temple, also locally known as the Golakhabihari Temple, is a historic Hindu temple located in the village of Korua (Korua Patkura) in Kendrapara district, Odisha. It’s recognized in heritage documentation for the district and is notable for its distinctive architecture and river-side setting. The temple is a place of Shaivite and Vaishnavite worship, with the name Karteswar often referring to Lord Shiva (Iswar) in reverence, and Golakhabihari reflecting a local/folk devotional title whose exact origin may be tied to local tradition. It has unique superstructure — specifically its twelve mastaka (crowns or upper portions) in pidha style, which is an uncommon feature in Odisha temple architecture. The temple likely dates from the 19th century A.D., alongside other similar regional temples, such as those included in the Kendrapara district cultural inventory. The temple is on the left bank of the Chitrotpala River, making it both a spiritual and scenic spot — characteristic of many temples in Kendrapara which are built near rivers and water bodies.

କାର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ଗୋଲଖବିହାରୀ ମନ୍ଦିର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର କୋରୁଆ ଗ୍ରାମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଐତିହାସିକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର। ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦଲିଲରେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଏବଂ ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପତ୍ୟଶୈଳୀ ଓ ନଦୀକୂଳସ୍ଥିତ ମନୋରମ ପରିବେଶ ଯୋଗୁଁ ଏହାର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଶୈବ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଉପାସନା ପରମ୍ପରାର ସମନ୍ୱୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ‘କାର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର’ ନାମଟି ସାଧାରଣତଃ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାସୂଚକ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ‘ଗୋଲଖବିହାରୀ’ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ବା ଲୋକପ୍ରଚଳିତ ଭକ୍ତିମୂଳକ ନାମ, ଯାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରା ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହୋଇଥାଇପାରେ। ମନ୍ଦିରର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଭାଗ ବା ମସ୍ତକ ଏହାର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାପତ୍ୟଗତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ। ବିଶେଷତଃ, ଏଥିରେ ପୀଢ଼ ଶୈଳୀର ବାରଟି ମସ୍ତକ ରହିଛି। ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ଏପରି ବାରଟି ମସ୍ତକର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ଅସାଧାରଣ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ। ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ସମ୍ଭବତଃ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ। କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହ୍ୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଏହାର ନିର୍ମାଣକାଳର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି। କାର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରଟି ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ନଦୀର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ନଦୀକୂଳସ୍ଥିତି ମନ୍ଦିରଟିକୁ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ସହିତ ଏକ ମନୋରମ ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟ ରୂପ ଦେଇଛି। କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଅନେକ ମନ୍ଦିର ନଦୀ ଓ ଜଳାଶୟ ନିକଟରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ସେହି ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉଦାହରଣ।

कर्तेश्वर मंदिर, जिसे स्थानीय रूप से गोलाखाबिहारी मंदिर के नाम से भी जाना जाता है, ओडिशा के केंद्रपाड़ा जिले के कोरुआ (कोरुआ पटकुरा) गांव में स्थित एक ऐतिहासिक हिंदू मंदिर है। इसे जिले के विरासत दस्तावेजों में मान्यता प्राप्त है और यह अपनी विशिष्ट वास्तुकला और नदी के किनारे स्थित होने के लिए उल्लेखनीय है। यह मंदिर शैव और वैष्णव धर्मों के लिए पूजा का केंद्र है, जहां कर्तेश्वर नाम अक्सर श्रद्धापूर्वक भगवान शिव (ईश्वर) को संदर्भित करता है, जबकि गोलाखाबिहारी एक स्थानीय/लोक भक्ति उपाधि को दर्शाता है, जिसका सटीक मूल स्थानीय परंपरा से जुड़ा हो सकता है। इसकी अनूठी संरचना है - विशेष रूप से पिधा शैली में बने इसके बारह मस्तक (मुकुट या ऊपरी भाग), जो ओडिशा के मंदिर वास्तुकला में एक दुर्लभ विशेषता है। यह मंदिर संभवतः 19वीं शताब्दी ईस्वी का है, जो केंद्रपाड़ा जिले की सांस्कृतिक सूची में शामिल अन्य समान क्षेत्रीय मंदिरों के साथ ही बना है। यह मंदिर चित्रोत्पला नदी के बाएं किनारे पर स्थित है, जो इसे एक आध्यात्मिक और दर्शनीय स्थल बनाता है - यह केंद्रपाड़ा के कई मंदिरों की विशेषता है जो नदियों और जल निकायों के पास बने हैं।

Visitor Facilities

ପରିଦର୍ଶକ ସୁବିଧା

आगंतुक सुविधाएँ

Ensuring a Comfortable & Enriching Heritage Experience

ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ଏକ ମନୋରମ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଅନୁଭବ

एक आरामदायक और समृद्ध विरासत अनुभव सुनिश्चित करना

🏛

Site Museum

ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

साइट संग्रहालय

Explore rare Buddhist sculptures, seals, copper plates, and archaeological artifacts discovered during excavations.

ଖନନ ସମୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ବିରଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୋହର, ତମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ।

खुदाई के दौरान मिली दुर्लभ बौद्ध मूर्तियों, मुहरों, तांबे की प्लेटों और आर्कियोलॉजिकल चीज़ों को देखें ।

🧭

Informational Signage

ସୂଚନାଦାୟୀ ଫଳକ

सूचनात्मक संकेत

Clear display boards and interpretive panels provide historical insights across the monument complex.

ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

साफ़ डिस्प्ले बोर्ड और समझाने वाले पैनल पूरे स्मारक परिसर में ऐतिहासिक जानकारी देते हैं ।

🚶

Visitor Pathways

ପରିଦର୍ଶକ ପଥ

आगंतुक मार्ग

Designated walking paths allow safe and easy access to stupas, monasteries, and shrines.

ସ୍ତୂପ, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ସୁନ୍ଦର ପଦଯାତ୍ରୀ ପଥ ।

पैदल चलने के लिए बने रास्ते स्तूपों, मठों और पवित्र जगहों तक सुरक्षित और आसान पहुँच देते हैं ।

🚻

Basic Amenities

ମୌଳିକ ସୁବିଧା

साधारण सुविधाएं

Drinking water facilities, resting areas, and public conveniences are available for visitors.

ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।

विज़िटर्स के लिए पीने के पानी की सुविधा, आराम करने की जगह और पब्लिक सुविधाएं मौजूद हैं ।

🚗

Parking Facility

ପାର୍କିଂ ସୁବିଧା

पार्किंग सुविधा

Designated parking space is available near the entrance for private vehicles and tourist buses.

ଘରୋଇ ଯାନବାହନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ।

प्राइवेट गाड़ियों और टूरिस्ट बसों के लिए एंट्रेंस के पास तय पार्किंग की जगह मौजूद है ।

🛡

Protected Monument

ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ

संरक्षित स्मारक

Maintained and preserved under national heritage protection for future generations.

ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ 'ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା' ଅଧୀନରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ।

आने वाली पीढ़ियों के लिए नेशनल हेरिटेज प्रोटेक्शन के तहत मेंटेन और सुरक्षित रखा गया।

We request all visitors to help preserve this historic treasure by maintaining cleanliness and respecting the monument.

ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖି ଏବଂ ସ୍ମାରକୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ ।

हम सभी विज़िटर्स से रिक्वेस्ट करते हैं कि वे साफ़-सफ़ाई बनाए रखकर और स्मारक का सम्मान करके इस ऐतिहासिक खजाने को बचाने में मदद करें ।

Monument Details & Location

ସ୍ମାରକୀ ବିବରଣୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନ

स्मारक का विवरण और स्थान

Experience Odisha’s sacred heritage at its heart

ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ

ओडिशा की पवित्र विरासत का अनुभव करें

Type of Monument

ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରକାର

स्मारक का प्रकार

Hindu monuments/sites

ହିନ୍ଦୁ ସ୍ମାରକ/ସ୍ଥଳ

हिंदू स्मारक/स्थल

Notification & Date

ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ତାରିଖ

अधिसूचना एवं दिनांक

7th Jan 2010

Geo-Coordinates

ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କ

भौगोलिक निर्देशांक

Latitude:
Longitude:

ଅକ୍ଷାଂଶ:
ଦ୍ରାଘିମାଂଶ:

अक्षांश:
देशांतर:

Locality

ସ୍ଥାନ

स्थान

Korua

କୋରୁଆ

कोरुआ

District

ଜିଲ୍ଲା

जिला

Kendrapara

କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା

केंद्रपाड़ा

Date / Period

ତାରିଖ / କାଳ

तिथि / काल

19th Century CE

Home ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା मुख्य पृष्ठ